Wat is het beste water voor koffie?
Het beste water voor koffie is schoon, smaakloos en vrij van onzuiverheden zoals chloor en chloramine en moet een goede balans hebben tussen mineralen zoals magnesium en calcium. Het optimale koffiewater heeft een pH van 7.0, geen geur of kleur, een alkaliniteit van 40 ppm en een calciumhardheid tussen 50-175 ppm CaCO3.
Ook zijn er andere mineralen die invloed kunnen hebben op de smaak. Denk hierbij aan ijzer en koper. Wanneer deze teveel voorkomen in water zorgen deze voor een metaalachtige smaak.
In de onderstaande tabel zijn alle eigenschappen van water opgenomen met daarbij de gewenste waarden. Daarachter staat vermeld waarom deze belangrijk zijn voor de smaak.
| Eigenschap | Ideale Waarde | Waarom is het belangrijk? |
|---|---|---|
| Chloor | Afwezig | Chloor kan een sterke chemische smaak aan het water geven, wat de koffiesmaak negatief beïnvloedt. |
| pH | 7.0 | Een pH van 7.0 wordt als neutraal beschouwd en helpt om de juiste zuurgraad in de koffie te behouden. |
| Alkaliniteit | 40 ppm | Alkaliniteit fungeert als een buffer voor de zuurgraad in koffie, waardoor de smaak gebalanceerd blijft. |
| Calciumhardheid | 50-175 ppm | Calcium en magnesium dragen bij aan het extraheren van smaken uit koffie, maar moeten in balans zijn voor optimale smaak. |
| IJzer | Zo laag mogelijk | Om een ijzerachtige smaak te voorkomen. |
| Koper | Zo laag mogelijk | Om een metaalachtige smaak te voorkomen. |
| Natrium | Laag gehalte voor zoetheid, maar niet te veel (onder 10 mg/l) | Kan bij lage niveaus zoetheid aan de koffiesmaak toevoegen, maar te veel kan ongewenst zijn. |
| Kalium | Laag gehalte voor zoetheid, maar niet te veel (onder 10 mg/l) | Kan bij lage niveaus zoetheid aan de koffiesmaak toevoegen, maar te veel kan ongewenst zijn. |
| Carbonaten, Bicarbonaten en Hydroxides | Binnen acceptabel pH-bereik (6.5 – 7.5) | Alkaliniteit en pH beïnvloeden de zuurgraad van het water en moeten binnen het acceptabele bereik liggen. |
| Chlorides | Zo laag mogelijk | Hoge chlorideniveaus kunnen corrosie veroorzaken en de koffiekwaliteit aantasten. |
De invloed van complexe elementen
Daarnaast zijn er ook nog complexere elementen die invloed hebben op de smaak. Hierbij kun je denken aan hoeveel zuurstof in het water zit. Zuurstof kan de smaak van koffie beïnvloeden door oxidatie te veroorzaken.
Wanneer koffie in contact komt met zuurstof, kunnen bepaalde aromatische verbindingen in de koffieboon oxideren. Dit kan leiden tot een afname van de versheid en de ontwikkeling van ongewenste smaaktonen.
Het water dat wordt gebruikt bij het zetten van koffie speelt een cruciale rol in het bepalen van de uiteindelijke smaak ervan. Met name de mineralen en de hardheid van het water hebben een grote invloed op de smaak.
Waarom is water belangrijk voor koffie?
Water lijkt simpel, maar het is een geheime smaakmaker in je koffie. Dit is ook niet verrassend wanneer je je bedenkt dat koffie voor 98% uit water bestaat.
Vaak wordt dit onderschat en wordt veel meer aandacht besteed aan de gemalen bonen. Er wordt vaak veel gepraat voer welke koffiebonen in de espressomachine moeten en het verschil tussen arabica en robusta.
Het speelt daarom een cruciale rol bij het vrijmaken van de smaken en aroma’s uit koffiebonen tijdens het brouwen. Zelfs als je dezelfde bonen gebruikt, kan verschillend water de smaak van je koffie drastisch veranderen.
Daarom is het gebruik van schoon, smaakloos water zonder ongewenste geurtjes of smaken essentieel. Het draait allemaal om het vinden van de juiste balans tussen waterkwaliteit en mineralen.
Kun je koffiezetten met kraanwater?
Je kunt koffiezetten met kraanwater uit Nederland. De hardheid en zuiverheid is goed genoeg om koffie mee te zetten. Wel kan de kalk in het water slecht zijn voor de leidingen van de koffiemachine.
De gemiddelde hardheid van water in Nederland is 8dh, wat neerkomt op 140 ppm. Dit wordt ook wel omschreven als zacht water en valt binnen de gestelde normen van geschikt water voor koffie. Echter kan de hardheid per regio afwijken.
Wil je er dus verzekerd van zijn dat je water de juiste calciumhardheid heeft, dan kun je dit testen met een waterhardheid testkit. Dit is met name belangrijk voor koffiemachines in een professionele setting.
Invloed van provincie op hardheid kraanwater
De hardheid van het water kan ook verschillen per provincie. Hieronder staat de gemiddelde waterhardheid per provincie op basis van de gemiddelde waterhardheid per gemeente bij elkaar opgeteld.
De verstrekte waterhardheidswaarden zijn in ppm (parts per million), wat een gebruikelijke eenheid is om de concentratie van mineralen in water, zoals calcium en magnesium, te meten.
| Provincie | Gemiddelde minimale waterhardheid (ppm CaCO3) | Gemiddelde maximale waterhardheid (ppm CaCO3) |
|---|---|---|
| Drenthe | 113,44 | 139,52 |
| Flevoland | 92,56 | 140,42 |
| Friesland | 110,36 | 173,26 |
| Gelderland | 81,88 | 221,12 |
| Groningen | 110,36 | 223,50 |
| Limburg | 88,84 | 190,36 |
| Noord-Brabant | 88,84 | 196,44 |
| Noord-Holland | 88,84 | 183,28 |
| Overijssel | 87,02 | 256,32 |
| Utrecht | 85,44 | 134,48 |
| Zeeland | 113,44 | 139,52 |
| Zuid-Holland | 88,84 | 186,66 |
Zoals in de bovenstaande tabel te lezen is valt veel kraanwater binnen de normen voor het zetten van koffie. Sommige provincies kennen lage en hoge uitschieters. In dit geval kan het handig zijn om de hardheid van het water te meten.
Wanneer je hardheid buiten de norm valt en je veel waarde hecht aan goede koffie, dan kun je kiezen voor een waterfilter. Deze zorgt ervoor dat de gemiddelde hardheid naar het juiste niveau wordt gebracht.
Hoe maak je het beste water voor koffie?
Zoals net al benoemd werd is het water dat je gebruikt belangrijk voor de kwaliteit van de koffie. Daarom wordt hier uitgelegd hoe je het beste water voor koffie maakt. Je kunt hiervoor verschillende stappen ondernemen.
Waterfilter gebruiken
Om een hoge kwaliteit water te bereiken kun je een waterfilter gebruiken. Deze zorgt ervoor dat de hardheid uit het water gaat. Zoals net al duidelijk werd, bevat leidingwater kalk (CaCO3).
Kalk zorgt er niet alleen voor dat de koffie of espresso minder goed smaakt, maar kan ook zorgen voor problemen aan het koffiezetapparaat. Zoals het ontstaan van kalkaanslag in de machine.
Door deze kalkaanslag zal de koffie nog minder goed smaken en zal de zuurtegraad omhoog gaan. Ook kunnen er technische problemen voordoen, zoals een koffiemachine die geen water geeft.
Waterfilters worden vaak gebruikt in commerciële setting. Hier is het leveren van hoge kwaliteit van groot belang. Ook hoef je hierdoor minder vaak de machine te ontkalken en gaat het apparaat langer mee.
Gebruik maken van commercieel water
Ook kun je ervoor kiezen om gebruik te maken van flessenwater. Een voorbeeld hiervan is spa blauw. Dit water is vaak extra zuiver en is perfect om je koffie mee te zetten.
Het enige nadeel is wel dat dit erg duur kan zijn. De machine gebruikt namelijk niet alleen water om koffie mee te zetten, maar ook om de waterleiding en zetgroep mee te spoelen.
Daarnaast wordt flessenwater, zoals de naam al suggereert, verkocht in flessen. Deze flessen worden gemaakt van plastic. Dit is is erg slecht voor het milieu.
Ben je dus een echte koffieliefhebber, dan kun je volgens ons het beste kiezen voor een waterfilter. Dit bespaart flink wat kosten en is beter voor het milieu dan het gebruik van waterflessen.
Vers water in de koffiemachine
Veel koffiezetapparaten hebben een watertank, ook wel waterreservoir genoemd. Deze moet eens in de zoveel tijd gevuld worden met kraan water.
Wat vaak onderschat wordt is het feit dat het water in het waterreservoir van je koffiemachine kan stagneren. Dit is een moeilijke term voor het stilslaan van water, waardoor micro organismen in het water kunnen komen.
Dit fenomeen heeft een sterke invloed op de smaak van het water en daarmee ook de smaak van koffie. Daarom is het belangrijk om dit water eens in de twee dagen te verversen. Of je kunt ervoor kiezen om een koffiemachine met vaste wateraansluiting te maken.
Kiezen voor kraanwater
Zoals eerder al benoemd werd, is het niet erg om water uit de kraan te gebruiken. De meeste locaties in Nederland hebben redelijk neutraal water met binnen de aanbevolen hoeveelheid kalk.
Zet je thuis koffie dan kun je ook overwegen om een ingebouwde filter in je huis te installeren. Deze zorgt voor gefilterd water door het hele huis. Hierdoor voorkom je ook kalkaanslag op andere locaties en in andere apparaten.
Heb je een professionele koffiemachine en gebruik je deze in een zakelijke setting, dan kun je het beste kiezen om het water te filteren. Dit zorgt voor de perfecte smaak en is beter voor de levensduur van de machine.
