Hoe werkt een percolator?

Koffie zetten met een percolator

Hieronder wordt beschreven hoe je een heerlijke bak koffie met een percolator zet. Gebruik hiervoor altijd versgemalen filterkoffie om de koffie mee te zetten voor het beste resultaat.

1. Vul de percolator met water

Start eerst met het vullen van percolator. Hierbij is het belangrijk dat je niet meer water toevoegt dan de maximale capaciteit van de percolator. De capaciteit van een percolator kun je vaak vinden op het apparaat. In sommige gevallen moet je de handleiding raadplegen om erachter te komen hoeveel de maximale capaciteit is. 

Gebruik de vuistregel van 30ml water per kop koffie, voor het vullen van de percolator. Kies voor 40ml als je maar één kopje koffie zet. 

2. Voeg gemalen koffie toe

Nadat de juiste hoeveelheid water is toegevoegd, is het tijd om de koffie in het koffie filter doen. Ga voor een medium roast met grove maling als moet kiezen welke koffie in je percolator moet.

Zorg ervoor dat het filter gelijkmatig wordt gevuld tot aan de rand. Om het koffie poeder iets beter te verdelen kun je er ook voor kiezen om het filterbakje voorzichtig tegen een vlakke ondergrond aan te kloppen. Wanneer je dit gedaan hebt strijk je de bovenkant glad.

3. Sluit goed af en plaats op warmtebron

Plaats het filter in de percolator en sluit hem goed af. Hierdoor voorkom je dat er water uit de zijkanten stroomt. Dit kan het proces van het maken van koffie verstoren. 

Zet daarna het apparaat op een warmtebron. Controleer eerst welke type percolator je hebt voor het selecteren van de juiste warmtebron. Sommige zijn namelijk gemaakt voor inductie, waar anderen juist weer enkel op gas werken. Raadpleeg hiervoor de verpakking of handleiding van de percolator.  

4. Laat de koffie doordruppelen

Na het plaatsen van de percolator op de warmtebron, is het van belang om de koffie langzaam te laten doordruppelen. Tijdens het koffiezetten kun je drie verschillende fases herkennen: 

• Fase 1: Er komt waterdamp uit het holle buisje, er zijn koffiebelletjes en de percolator begint te pruttelen.
• Fase 2: De koffie loopt langs het holle buisje in de uitschenkkan. Het extractieproces is gestart. De koffiebelletjes zijn gestopt, maar de koffie loopt en sputtert lichtjes in de kan.
• Fase 3: Er verschijnen opnieuw koffiebelletjes, wat aangeeft dat de koffie klaar is.

Je haalt het apparaat van de warmtebron wanneer er geen nieuwe koffie meer in de kan loopt en de koffiebelletjes stoppen met pruttelen. Laat de percolator niet te lang op het vuur staan.

5. Schenk de heerlijke koffie

Schenk de koffie uit de percolator in een koffie kop. Het is hierbij belangrijk om te letten de hitte van de kan. De percolator kan namelijk erg heet worden. Daarom kan het verstandig zijn om een doek of handschoenen te gebruiken. 

Werking van een percolator 

Nu duidelijk is hoe je de beste koffie kunt zetten, kan worden uitgelegd hoe dit apparaat precies werkt. Het werkt namelijk op een slimme manier door koffie en water te combineren.  

Verhitting en circulatie

Het proces om koffie te zetten begint wanneer je de percolator op een warmtebron plaatst. Het water in het onderste reservoir begint hierdoor te verwarmen. Uiteindelijk zorgt dit ervoor dat het water begint te koken. Dit koken zorgt ervoor dat stoom, of warme damp ontstaat.

Opwaartse stoom

De stoom stijgt vervolgens op door een centraal buisje in de percolator. Dit buisje heeft vaak een klein ventiel aan de bovenkant om de druk te reguleren binnen in de percolator.

De warme stoom stijgt door dit buisje en komt in contact met de gemalen koffie. Dit gebeurt in het bovenste deel van de percolator, waar de smaak en aroma’s van de koffie worden opgenomen door het condenserende water.

Condensatie en druppelen

Wanneer de stoom in contact komt met de maling, condenseert deze en wordt hij weer vloeibaar. Dit gecondenseerde water druppelt vervolgens op de gemalen koffie. Het druppelende water absorbeert de smaak en aroma’s van de koffie tijdens dit proces.

Verzamelen en herhaald gebruik

Het water dat is doorgedrongen in de gemalen koffie wordt vervolgens weer verzameld op de bodem van de percolator. Van daaruit wordt het opnieuw verwarmd. Dit zorgt voor circulatie. 

Dit zorgt voor een constante herhaling van het proces, waarbij het water omhoog stijgt en vervolgens weer over de koffie druppelt. Het aantal keer dat dit gebeurt (dus de tijd dat de percolator aanstaat) bepaalt de sterkte van de espresso.

Onderdelen van percolators

Een percolator bestaat uit verschillende onderdelen. Uiteindelijk is de constructie vrij eenvoudig en is dit niet te vergelijken met de geavanceerde volautomatische koffiemachines. Hieronder staan enkele belangrijke onderdelen van het apparaat. 

Waterreservoir

Onderin het apparaat zit het waterreservoir. Dit is het gedeelte waar je vanzelfsprekend water in giet. Dit reservoir heeft meestal een handvat om de percolator vast te houden en een duidelijke indicator voor de maximale hoeveelheid water die je mag toevoegen. 

Filter

Bovenin het waterreservoir bevindt zich het filter. Dit is het gedeelte waar je de gemalen koffie in plaatst. Het heeft vaak kleine gaatjes waardoor het gecondenseerde water kan druppelen en in contact komt met de gemalen koffie.

Centraal buisje

Een centraal buisje loopt door het midden van de percolator van het waterreservoir naar het filter. Door dit buisje gaat stoom en gecondenseerd water naar boven. Dit komt hierdoor in contact met de gemalen koffie. 

Ventiel

Sommige percolators hebben een ventiel aan de bovenkant van het centrale buisje. Dit ventiel regelt de druk binnen de percolator en kan de stroom van stoom goed reguleren. Dit draagt bij aan het krijgen van de juiste smaak en sterkte van de espresso.

Soorten percolators

Waar er verschillende soorten koffiemachines zijn, worden deze soorten ook weer onderverdeeld in verschillende categorieën. Zo bestaat ook de percolator uit verschillende soorten. 

Moka Pot

De Moka pot is een kleine draagbare percolator. Deze soort zet sterke en geconcentreerde koffie vergelijkbaar met espresso. Het bestaat uit een drie verschillende delen. Een onderste reservoir voor water, een middenkamer voor gemalen koffie en een bovenste reservoir voor de koffie. 

Drip Percolator

Drip percolators zijn elektrische koffiezetapparaten die water laten circuleren door gemalen koffie. Dit doen zij met behulp van een ingebouwd verwarmingselement en een filter. Deze percolators zijn handig en gemakkelijk in gebruik, en daarmee populair voor dagelijks gebruik in huishoudens en kantoren.

Stovetop Percolator

Stovetop percolators zijn zo ontworpen om op een fornuis of kookplaat te worden geplaatst. Deze percolator hebben een klassiek uiterlijk en werking. Ze zijn nog steeds erg populair onder liefhebbers. 

De stovetop soort heeft een klassiek ontwerp met een onderste reservoir voor water, een buisje voor het verplaatsen van stoom en de bekende plek voor de gemalen koffie. Deze manier wordt ook veel gebruikt onder kampeerders die toch koffie nodig hebben. 

Elektrische Percolator

Elektrische percolators lijken qua ontwerp erg veel op stovetop percolators. Ze worden alleen met elektriciteit verwarmd in plaats van gas. Ze zijn geschikt voor gebruik binnenshuis en zijn handig voor mensen die een klassieke smaak van koffie verkiezen en geen koffiezetapparaat met druppelaar willen gebruiken.