Wat zit er in koffie?
In koffie zitten verschillende stoffen, waaronder cafeïne, mineralen (kalium, magnesium en natrium) en de vitamine PP (niacine). Hiernaast bevat koffie ook antioxidanten, zoals chlorogeenzuur, trigonelline en cafestol.
Al deze voedingsstoffen zijn afkomstig uit het belangrijkst ingrediënt, namelijk de koffieboon. Deze wordt gemengd met water waardoor koffie ontstaat.
Cafeïne
Cafeïne is een xanthine-alkaloïde en is misschien wel het belangrijkste component in koffie. Het werkt als een natuurlijke stimulans door het centrale zenuwstelsel te activeren. Dit zorgt ervoor dat je meer alert wordt en energie krijgt.
Deze effecten worden door veel mensen gezien als voordelig. Daarom drinken veel mensen koffie om wakker te worden of focus te behouden tijdens het werk. Het effect van cafeïne begint meestal al na 15 minuten en kan enkele uren duren.
De cafeïne in de koffie heeft ook invloed op de smaak. Het verhoogt de bitterheid van de drank en kan de smaak van andere componenten veranderen. Cafeïne in koffie is daarom een belangrijk component.
Mineralen
Naast cafeïne bevat koffie ook mineralen. Deze zijn van nature aanwezig in de koffieboon. De belangrijkste mineralen die terugkomen in de drank zijn kalium, magnesium en natrium.
Echter zijn deze mineralen wel te verwaarlozen wanneer ze worden weggezet tegen de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid inname.
- Kalium: Dit mineraal is van groot belang voor het handhaven van een gezonde bloeddruk en het reguleren van het ritme van het hart. Een normale kop koffie bevat ongeveer 116 mg kalium. Dit draagt ongeveer bij aan 3% tot 4% van de dagelijkse hoeveelheid die je nodig hebt.
- Magnesium: Dit mineraal speelt een hele belangrijke rol bij meer dan 300 biochemische reacties in het lichaam. Het helpt onder andere bij spier- en zenuwfuncties, energieproductie en het behoud van gezonde botten. De 7 mg magnesium die in de koffie zit is goed voor 1% tot 2% van de je aanbevolen dagelijkse hoeveelheid.
- Natrium: Natrium is cruciaal voor het reguleren van de balans tussen lichaamsvloeistoffen en het optimaal functioneren van cellen. Echter is de hoeveelheid, namelijk 5mg natrium, in koffie verwaarloosbaar wanneer je dit vergelijkt met de aanbevolen dagelijkse inname.
Hierbij is het wel belangrijk om op te merken dat het gaat om een versimpeld beeld van de mineralen die in koffie zitten. De hoeveelheid mineralen kan verschillen per koffiesoort en de percentages zijn op basis van een gemiddeld mens. Daarnaast is het ook niet aan te bevelen om koffie te gebruiken als vervanger van een gezond voedingspatroon.
Vitamine B3
Naast de mineralen zitten er ook nog vitamines in koffie. Met name vitamine PP is sterk aanwezig. Deze vitamine staat ook wel bekend als niacine of B3. Niacine is een in water oplosbaar en komt van nature voor in koffie.
De niacine speelt een belangrijke rol in het metabolisme van koolhydraten, vetten en eiwitten. Dit zijn simpel gezegd reacties die in het lichaam plaatsvinden om energie te produceren en lichaamsfuncties te onderhouden.
Deze vitamine heeft positieve effecten op de gezondheid van de huid en het zenuwstelsel. Ook hier geldt wel dat dit niet opgevat moet worden als de oplossing tegen mogelijke huidproblemen of als vervanging van een gezond voedingspatroon.
Antioxidanten
Als laatste zitten er ook antioxidanten in koffie. Deze zijn van onschatbare waarde omdat ze schadelijke moleculen kunnen neutraliseren. Deze antioxidanten worden vaak geassocieerd met verschillende gezondheidsvoordelen, waaronder het verminderen van risico op bepaalde ziekten. Hieronder staan enkele antioxidanten die voorkomen in koffie.
- Chlorogeenzuur: Dit is een van de belangrijkste antioxidanten in koffie. Deze antioxidant draagt bij aan de ondersteuning van het imuumsysteem. Het wordt zelfs geassocieerd met ontstekingsremmende en antikanker-effecten.
- Trigonelline: Dit is een alkaloïde die ontstaat uit het natuurlijke metabolisme van cafeïne in de koffieboon. Het draagt bij aan de unieke smaak en aroma van koffie. Trigonelline kan ook helpen bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel.
- Cafestol: Cafestol is een diterpeen die in koffie voorkomt, voornamelijk in ongefilterde koffie. Het staat bekend om zijn potentieel verhogende effect op cholesterolniveaus. Mensen die hun cholesterol willen beheersen, worden wel eens aangeraden om filterkoffie te drinken.
Naast deze drie zitten er nog meer antioxidanten in koffie. Het is belangrijk om de bovenstaande effecten niet te zwart op wit te bekijken. Het drinken van meer koffie staat niet gelijk aan een beter immuunsysteem.
Invloed van branding op voedingsstoffen koffie
De branding heeft niet alleen veel invloed op de smaak en de aroma’s, maar ook op voedingswaarden van de koffieboon. De wijze waarop de koffiebonen worden gebrand, varieert van licht tot donker. Ook wel bekend als de “roast” van de bonen. Ook de roast heeft invloed op de voedingswaarden.
Vorming van vetten en oliën
De vetten in de koffieboon breken af tijdens het branden. Hierbij worden vetzuren gevormd, vervolgens gaan deze vetzuren oxideren en vormen ze oliën. Deze oliën worden cafestol en kahweol genoemd. Deze dragen bij aan de textuur en smaak van de koffie. Teveel van deze oliën kan ook zorgen voor een negatieve invloed op de smaak.
Afbraak van chlorogeenzuur
Eerder kon je al lezen dat de antioxidant cholorgeenzuur voorkomt in koffie. Dit cholorgeenzuur komt meer voor in ongebrande bonen dan uiteindelijk gebrande koffiebonen. Dit betekent dus dat tijdens het brandproces cholorgeenzuur wordt afgebroken.
Niet al het cholorgeenzuur wordt afgebroken tijdens het branden. Met name bij kortere brandtijden wordt er nog veel chlorgeenzuur behouden. Naarmate de boon langer gebrand wordt zal deze hoeveelheid afnemen.
Afbraak van suikers
Tijdens het brandproces worden de suikers in de koffiebonen (glucose en fructose) omgezet in smaakstoffen van karamel. Dit komt omdat door het verbranden de suikers in de bonen gekarameliseerd worden. Dit zorgt voor de bekende aroma smaak van koffie.
Dit is dan ook één van de redenen waarom donkere bonen vaak meer aroma hebben en sterker smaken. Deze branding bevat meer smaakstoffen van karamel en minder suiker. Ook het verlies van water en concentratie spelen een rol.
Invloed van koffie op de gezondheid
Op basis van de bovenstaande voedingstoffen in koffie kun je concluderen dat koffie gezond is. Tot op zekere hoogte is dit ook het geval.
Een normaal aantal koppen koffie per dag wordt gezien als gezond. In het onderstaande stuk nemen we je mee waarom koffie gezond is en welke nuances daarbij gemaakt moeten worden.
Invloed van voedingstoffen in koffie
De antioxidanten in koffie hebben verschillende voordelen op de gezondheid. Er wordt geloofd dat de antioxidant polyfenolen kan de kans op diabetes type 2 verlaagd. Daarnaast is het drinken van enkele koppen per dag ook goed voor je bloedvaten.
Hoeveelheid koppen koffie per dag
Zoals eerder al benoemd werd bevat koffie cafeïne. Cafeïne zorgt ervoor dat je alert wordt en energie krijgt. Helaas heeft het ook een keerzijde. Teveel cafeïne kan zorgen onprettige gevoelens en zelfs gezondheidsgevaren met zich mee brengen.
Enkele gezondheidsgevaren van overmatig gebruik zijn slapeloosheid, een verhoogde hartslag, problemen met je maag en spijsvertering en angstgevoelens. Dit wil je natuurlijk ten alle tijden voorkomen.
Daarom is het aan te bevelen om niet meer dan 4 koppen koffie per dag te drinken. Deze hoeveelheid variëren afhankelijk van de soort koffie die je drinkt, je eigen lichaamsgewicht en tolerantie. Daarnaast speelt de hoeveelheid cafeïne die je binnenkrijgt naast je reguliere zwarte koffie ook een rol.
Uitzonderingen en afwegingen
Zoals bij alle statistieken en uitkomsten zijn er ook uitzonderingen. Voor sommige mensen is 2 kopjes koffie per dag een beter keuze. Mensen met een prikkelbaar darmsyndroom kunnen bijvoorbeeld erg gevoelig zijn voor de drank.
Daarnaast speelt leeftijd ook een rol. Er wordt geadviseerd om jonge kinderen überhaupt geen koffie met cafeïne te laten drinken. Ook hoogzwangere vrouwen kunnen beter het dagelijks bakje koffie even laten staan.
Risico op verslaving
Koffie is niet een verslavend middel, maar je kunt er wel afhankelijk van raken. In dit geval ben je afhankelijk van de stof cafeïne dat onder andere in de drank zit. In dit geval zul je merken, wanneer je een lange tijd geen cafeïne meer hebt gehad, dat je ontwenningsverschijnselen krijgt.
Je kunt dit echter makkelijk voorkomen door niet teveel cafeïne te nemen. Kies een gemiddelde hoeveelheid die je wilt dagelijks wilt innemen en houd je hieraan.
Hierdoor voorkom je dat je een hoge tolerantie opbouwt en je steeds meer nodig hebt. Ook een tijdje géén cafeïne nemen kan helpen. Hierdoor gaat je tolerantie omlaag.
